Bức Tranh Sơn Mài Màu Máu

Hà Nội những ngày cuối đông năm 1998 bao phủ bởi một màn sương mù xám xịt và những cơn mưa phùn lạnh buốt thấu xương. Tiếng còi tàu điện đã tắt từ lâu, chỉ còn tiếng xích lô lọc cọc trên những con phố cổ lát đá rêu phong. Lâm ngồi trong gian phòng tối của cửa hiệu 'Cổ Ngoạn Đường' nằm khuất sâu trong ngõ Hàng Bạc. Ánh đèn dầu hắt lên những bức tượng Phật bằng gỗ mít bong tróc sơn và những chiếc bình gốm Chu Đậu phủ bụi thời gian. Lâm là một người phục chế cổ vật trẻ tuổi nhưng có tiếng trong giới chơi đồ cổ Hà thành nhờ đôi bàn tay tài hoa và nhãn quan tinh tường về chất liệu. Khoảng mười giờ đêm, tiếng gõ cửa dồn dập phá tan bầu không khí tĩnh mịch. Lâm đứng dậy, kéo then cài cửa gỗ rít lên một tiếng khô khốc. Đứng ngoài cửa là ông Phát, một nhà sưu tầm tranh khét tiếng ở đất Hà thành. Khuôn mặt ông Phát xám ngoét, đôi mắt trũng sâu lộ rõ vẻ hoảng loạn cực độ, hai tay ôm khư khư một chiếc hộp gỗ dài bọc trong tấm vải bố ướt sũng nước mưa. - Lâm... cứu tôi... cậu phải giúp tôi... - Giọng ông Phát run rẩy, lập bập không thành tiếng. Lâm vội vã đỡ ông vào nhà, rót một chén trà gừng nóng hổi để ông định thần. Khi tấm vải bố được gỡ ra, lộ ra bên trong là một bức tranh sơn mài cổ kích thước khoảng 60x80cm. Vừa nhìn thấy bức tranh, Lâm đã cảm thấy lồng ngực mình thắt lại. Một luồng khí lạnh lẽo, tanh tao như mùi máu tươi thoảng qua sống mũi. Bức tranh vẽ cảnh một người phụ nữ mặc áo dài đỏ đang múa giữa một đống lửa lớn. Điều kỳ lạ là màu đỏ của tà áo và ngọn lửa không giống bất kỳ loại màu vẽ thông thường nào. Nó đỏ một cách nhức nhối, sống động như thể dòng máu nóng đang chảy tràn trên mặt ván gỗ. Từng lớp sơn mài được đắp nổi, mài phẳng vô cùng tinh xảo, tạo nên một chiều sâu hun hút khiến người xem có cảm giác người phụ nữ trong tranh có thể bước ra ngoài bất cứ lúc nào. - Đây là... 'Vũ Điệu Của Lửa' của cố họa sĩ Nguyễn Du? - Lâm thốt lên, mắt không rời khỏi bức tranh. - Đúng... chính là nó. Tôi mới đấu giá được từ một gia đình quý tộc cũ ở Huế tuần trước. Nhưng từ khi mang nó về nhà, những chuyện kinh hoàng bắt đầu xảy ra. - Ông Phát thì thào, mắt liếc nhìn xung quanh như sợ có ai rình rập. - Đêm nào tôi cũng nghe thấy tiếng cười khúc khích và tiếng chân người đi lại trong phòng tranh. Đáng sợ nhất là... màu đỏ trên bức tranh mỗi ngày một đậm hơn, và người phụ nữ trong tranh... cô ta dường như đang quay mặt lại phía tôi. Ban đầu mặt cô ta nghiêng ba phần tư, giờ đã gần như trực diện! Lâm nghe vậy liền nhíu mày. Với tư cách là một người làm khoa học phục chế, anh không tin vào chuyện ma quỷ thần bí. Anh lấy chiếc kính lúp chuyên dụng, ghé sát mắt vào bề mặt bức tranh để kiểm tra. Chất liệu sơn ta truyền thống qua hàng chục năm lẽ ra phải có những vết rạn chân chim tự nhiên (nứt dạn). Nhưng bề mặt bức tranh này lại nhẵn bóng, mềm mại một cách kỳ lạ, khi chạm tay vào có cảm giác ấm nóng như da thịt người sống. - Ông Phát, chất liệu sơn này rất bất thường. Để tôi giữ lại một đêm nghiên cứu, sáng mai tôi sẽ cho ông câu trả lời. - Lâm nói. Ông Phát như trút được gánh nặng vạn cân, vội vã gật đầu rồi ra về, không quên dặn Lâm phải khóa cửa thật kỹ. Đêm đó, Hà Nội đổ mưa lớn hơn. Lâm ngồi một mình trong phòng thí nghiệm nhỏ sau cửa hàng, xung quanh là các chai lọ hóa chất, dung môi quét sơn. Anh dùng một cây kim y tế cực nhỏ, nhẹ nhàng cạo một hạt màu đỏ li ti ở góc bức tranh để đưa vào máy phân tích quang phổ cầm tay. Kết quả phân tích hiện lên trên màn hình máy tính đời cũ khiến Lâm rụng rời tay chân. Thành phần của chất tạo màu đỏ này không phải là chu sa (cinnabar) hay thần sa thông thường. Nó chứa một lượng lớn hemoglobin - protein vận chuyển oxy trong máu người, kết hợp với một loại nhựa cây cực độc chỉ mọc ở những vùng rừng sâu biên giới phía Bắc, được gọi là 'Sơn Huyết Ngải'. Theo các thư tịch cổ mà Lâm từng đọc, 'Sơn Huyết Ngải' là một tà thuật của các nghệ nhân sơn mài cổ đại. Họ dùng máu của những cô gái trinh tiết bị hiến tế, hòa trộn với nhựa sơn độc để vẽ tranh. Bức tranh được tạo ra bằng phương pháp này sẽ có linh tính, có thể hút sinh khí của người sở hữu để duy trì sự sống động của màu sắc và sự trường tồn của bức tranh. Người sở hữu tranh sẽ dần dần bị suy kiệt, khô héo cho đến chết. Chưa kịp bàng hoàng trước phát hiện này, điện thoại bàn trên tường bỗng reo vang lên cắt ngang sự im lặng đáng sợ. Lâm nhấc máy, đầu dây bên kia là giọng nói gấp gáp của Đại úy Khánh, một người bạn thân bên đội cảnh sát hình sự: - Lâm đấy à? Cậu biết tin gì chưa? Ông Phát... nhà sưu tầm tranh vừa chết tại nhà riêng cách đây một tiếng! Lâm rùng mình, chiếc điện thoại suýt rơi khỏi tay: - Cái gì? Chết thế nào? - Chết rất dị dị thường. Toàn bộ cơ thể bị mất nước nghiêm trọng, da thịt khô héo co rúm lại như một xác ướp khô hàng trăm năm, dù ông ta mới chỉ chết chưa đầy một giờ. Hiện trường vụ án hoàn toàn khép kín từ bên trong, không có dấu vết đột nhập. Nhưng điều kỳ lạ nhất là... hai bàn tay của ông ta bị co quắp lại thành tư thế như đang cầm cọ vẽ, và trên khóe miệng vẫn còn vương lại một vệt sơn màu đỏ tươi! Lâm quay đầu nhìn lại bức tranh 'Vũ Điệu Của Lửa' đang dựng trên giá đỡ. Dưới ánh đèn dầu leo lét, người phụ nữ mặc áo đỏ dường như đang nở một nụ cười ma quái. Màu đỏ trên tà áo của cô ta giờ đây rực rỡ và tươi rói đến rợn người, như thể vừa được tưới lên một lớp máu mới. Nhận thức được mức độ nghiêm trọng của sự việc, Lâm lập tức gói bức tranh lại và tìm đến biệt thự của họa sĩ Nguyễn Du ở mạn Tây Hồ. Họa sĩ Nguyễn Du là một đại thụ trong làng sơn mài Việt Nam, nhưng ông đã tuyên bố gác cọ và sống ẩn dật hơn mười năm nay. Người ta đồn rằng ông bị điên sau cái chết bí ẩn của người học trò cưng tên Toàn cách đây mười lăm năm. Biệt thự nhà họ Nguyễn nằm cô độc bên bờ hồ Tây, bao quanh bởi những rặng tre ngà xào xạc trong gió lạnh. Ra đón Lâm là Mai, cô cháu gái nội của họa sĩ Nguyễn Du. Mai có vẻ ngoài thanh tú nhưng đôi mắt u uẩn, phảng phất nỗi buồn. - Ông nội tôi đã không tiếp khách từ lâu rồi. - Mai ái ngại nói khi thấy Lâm đứng dưới mưa. - Cô Mai, chuyện này liên quan đến tính mạng con người và bức tranh 'Vũ Điệu Của Lửa'. Tôi xin cô hãy cho tôi gặp cụ một lần. - Lâm khẩn khoản, hé lộ một phần bức tranh trong bọc vải. Nhìn thấy bức tranh, sắc mặt Mai lập tức thay đổi. Cô run rẩy mở cổng cho Lâm vào. Ngôi nhà bên trong rộng lớn nhưng lạnh lẽo, sặc sụa mùi thuốc bắc và mùi nhựa sơn nồng hắc. Trên chiếc giường gỗ trắc ở gian giữa, một ông lão gầy gò, tóc trắng xóa như cước đang nằm thoi thóp. Đó chính là họa sĩ Nguyễn Du. Khi Lâm đặt bức tranh lên bàn và mở tấm vải bọc ra, cụ Nguyễn Du bỗng bật dậy như một chiếc lò xo bị nén. Đôi mắt đục ngầu của cụ trợn trừng, hai bàn tay run rẩy chỉ vào bức tranh, miệng lắp bắp: - Nó... nó lại về rồi! Nó đã tìm thấy máu mới! Toàn ơi... là con phải không con? Lâm bước đến bên giường, ôn tồn nói: - Cụ Nguyễn, cháu là Lâm, thợ phục chế tranh. Ông Phát đã chết đêm qua sau khi mua bức tranh này. Cháu đã xét nghiệm và phát hiện ra chất 'Sơn Huyết Ngải'. Xin cụ hãy cho cháu biết sự thật về bức tranh này để ngăn chặn những cái chết tiếp theo. Cụ Nguyễn Du ho sặc sụa, Mai vội vuốt ngực cho ông. Sau một hồi định thần, nước mắt cụ già chảy dài trên những nếp nhăn xô lệch. Cụ bắt đầu kể bằng giọng khàn đặc, đưa Lâm và Mai trở về quá khứ mười lăm năm trước. Năm đó, Nguyễn Du có hai người học trò xuất sắc là Toàn và Nam. Toàn là một thiên tài hội họa nhưng tâm tính lập dị, ám ảnh với việc tìm ra một sắc đỏ hoàn hảo nhất cho sơn mài. Toàn đã tìm được một cuốn sách cổ ghi chép về kỹ thuật 'Sơn Huyết Ngải'. Cuốn sách chỉ ra rằng, để tạo ra sắc đỏ bất tử, người nghệ nhân phải dùng chính máu tim của mình hòa vào sơn ta trong đêm trăng rằm, vừa vẽ vừa niệm chú dụ vong linh nhập vào tranh. Nguyễn Du phát hiện ra ý đồ điên rồ của Toàn nên đã nghiêm khắc cấm đoán. Nhưng lòng tham vọng và sự điên cuồng của một kẻ tử vì đạo nghệ thuật đã che mờ lý trí của Toàn. Trong một đêm mưa gió bão bùng, Toàn đã tự sát ngay tại xưởng vẽ của biệt thự này, dùng toàn bộ máu của mình để hoàn thành bức tranh 'Vũ Điệu Của Lửa'. - Sau khi Toàn chết, tôi đã cố gắng tiêu hủy bức tranh nhưng không thể. Lửa không thể đốt cháy lớp sơn huyết ngải đó, nước không thể làm phai màu nó. Tôi đành phải dùng bùa chú phong ấn bức tranh và đem giấu đi. Không ngờ mười lăm năm sau, nó lại bị kẻ trộm đánh cắp và bán ra thị trường tự do. Mỗi người sở hữu bức tranh này đều sẽ bị vong hồn của Toàn ám ảnh, rút cạn sinh khí cho đến khi biến thành xác khô để nuôi dưỡng bức tranh. - Cụ Nguyễn Du khóc nghẹn. Lâm trầm ngâm suy nghĩ. Anh hỏi: - Cụ Nguyễn, nếu lửa thường không đốt được, vậy có cách nào để tiêu hủy bức tranh này tận gốc không? Cụ Nguyễn lắc đầu vô vọng: - Chỉ có một cách duy nhất... đó là dùng một loại dung môi đặc biệt chiết xuất từ rễ cây 'Ngải Đắng' ở vùng núi cao phía Bắc để trung hòa độc tính của sơn huyết, sau đó dùng lửa thiêng được đốt từ gỗ cây hoàng đàn mới có thể thiêu rụi nó hoàn toàn. Nhưng tìm đâu ra những thứ đó trong lúc này... Đột nhiên, từ phía hành lang tối tăm dẫn xuống tầng hầm xưởng vẽ, có tiếng bước chân nặng nề nện xuống sàn gỗ. Một bóng đen cao lớn bước ra khỏi bóng tối. Đó là Nam, người học trò thứ hai của cụ Nguyễn Du, người bấy lâu nay vẫn âm thầm chăm sóc cụ. Khuôn mặt Nam lúc này không còn vẻ hiền lành thường ngày mà vặn vẹo, méo mó một cách đáng sợ. Trên tay gã cầm một khẩu súng săn tự chế hướng thẳng về phía Lâm và Mai. - Ha ha ha! Thầy già rồi nên lẩm cẩm rồi! - Nam cười lớn, tiếng cười vang vọng trong căn nhà u tịch. - Tiêu hủy nó ư? Đây là kiệt tác vĩ đại nhất của nhân loại! Sắc đỏ của sự bất tử! Các người không biết rằng suốt mười lăm năm qua, chính tôi là người đã bảo vệ và tìm kiếm những 'vật tế' cho bức tranh này sao? Mai bàng hoàng nhìn người chú mà mình hằng tôn kính: - Chú Nam... hóa ra chú là người đã lấy cắp bức tranh và bán cho ông Phát? - Đúng thế! Ông Phát chỉ là một kẻ phàm phu tục tử, nhưng tiền của ông ta và sinh khí của ông ta là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời cho 'Vũ Điệu Của Lửa'. Giờ đây, bức tranh đã gần như hoàn thiện. Chỉ cần thêm một người nữa... một người có dòng máu thuần khiết và hiểu biết về nghệ thuật như cậu phục chế đây, bức tranh sẽ thực sự hồi sinh! - Nam rít lên, họng súng chĩa thẳng vào ngực Lâm. Lâm vẫn giữ được sự bình tĩnh đáng kinh ngạc. Anh khẽ dịch chuyển người để che chắn cho Mai ở phía sau. Đầu óc anh hoạt động hết công suất để tìm lối thoát. Anh nhận ra trên bàn trà cạnh giường cụ Nguyễn có một bình cồn 90 độ dùng để sát trùng và một chiếc bật lửa Zippo. - Anh Nam, anh nghĩ rằng việc hiến tế sinh mạng người khác sẽ giúp anh làm chủ được bức tranh sao? Anh chỉ là một con rối bị vong hồn của Toàn điều khiển mà thôi. Nhìn lại anh đi, da mặt anh cũng đã bắt đầu khô ráp và xám ngoét rồi kìa! - Lâm dùng lời lẽ kích động để làm phân tán sự chú ý của Nam. Nam giật mình, theo phản xạ tự nhiên đưa tay lên sờ mặt. Chớp lấy cơ hội ngàn vàng đó, Lâm lao tới chộp lấy bình cồn hắt thẳng vào mắt Nam, đồng thời hét lớn: - Mai! Chạy mau! Nam bị cồn bắn vào mắt đau đớn gào rú, gã nổ súng loạn xạ. Tiếng súng vang lên chát chúa, đạn găm vào vách tường gỗ làm bụi bay mù mịt. Lâm nắm lấy tay Mai, kéo cô chạy nhanh xuống lối thoát hiểm dẫn ra phía sau vườn chuối của biệt thự. Nhưng trời mưa quá to, đất bùn trơn trượt khiến Mai bị ngã khuỵu xuống. Từ phía sau, Nam đã đuổi kịp. Đôi mắt gã đỏ ngầu vì tức giận và đau đớn, khuôn mặt đầy máu và cồn trông như một con quỷ bước ra từ địa ngục. Gã lao đến giơ báng súng định nện xuống đầu Lâm. Trong khoảnh khắc sinh tử, Lâm không né tránh mà dùng hết sức lực bình sinh, lao thẳng người vào bụng Nam, đẩy cả hai ngã nhào xuống chiếc giếng hoang không có nắp đậy ở góc vườn. Chiếc giếng sâu khoảng năm mét, bên dưới chứa đầy bùn lầy và nước mưa lạnh ngắt. Cú ngã đau điếng khiến Nam bất tỉnh nhân sự dưới đáy giếng. Lâm may mắn bám vào được những sợi dây leo mọc quanh thành giếng nên chỉ bị trầy xước nhẹ. Với sự trợ giúp của Mai từ phía trên, Lâm khó khăn lắm mới leo được lên mặt đất. Khi họ quay trở lại biệt thự, một cảnh tượng kinh hoàng đập vào mắt. Bức tranh 'Vũ Điệu Của Lửa' đặt trên bàn bỗng tự động bốc cháy, nhưng không phải bằng ngọn lửa màu vàng thông thường mà là một ngọn lửa màu đỏ rực, âm u và lạnh lẽo. Người phụ nữ trong tranh giờ đây đã quay ngoắt mặt lại hoàn toàn, khuôn mặt cô ta chính là khuôn mặt của Toàn - người học trò đã chết mười lăm năm trước, đang gào thét trong đau đớn và phẫn nộ. Cụ Nguyễn Du nằm trên giường, hơi thở đã tắt lịm tự bao giờ, nhưng trên khuôn mặt cụ lại hiện lên một nụ cười thanh thản như thể đã được giải thoát khỏi kiếp nạn kéo dài suốt nhiều năm. Lâm kéo Mai chạy ra khỏi ngôi nhà ngay khi ngọn lửa màu đỏ quái dị kia lan rộng ra khắp các gian phòng. Kỳ lạ thay, ngọn lửa đó chỉ thiêu rụi bức tranh và những đồ vật liên quan đến tà thuật sơn mài của Toàn, rồi tự động tắt lịm khi trời sáng, để lại một đống tro tàn đen kịt bốc mùi tanh nồng. Sáng hôm sau, cảnh sát phong tỏa hiện trường. Họ tìm thấy xác của Nam dưới đáy giếng hoang, cơ thể gã cũng bị khô héo một cách kỳ lạ giống hệt như ông Phát, dù gã chết do cú ngã và ngạt nước. Vụ án được khép lại với kết luận Nam là thủ phạm giết ông Phát để cướp tranh rồi vô tình ngã xuống giếng tử vong trong lúc bỏ trốn. Lâm đứng bên bờ hồ Tây, nhìn những làn sương mù buổi sớm đang dần tan biến dưới ánh nắng ban mai yếu ớt. Mai đứng cạnh anh, lặng lẽ thả những cánh hoa cúc trắng xuống mặt hồ để tiễn đưa linh hồn của ông nội và những người đã khuất. ii Bí mật về bức tranh 'Vũ Điệu Của Lửa' và thứ tà thuật 'Sơn Huyết Ngải' vĩnh viễn nằm lại dưới đống tro tàn của ngôi biệt thự cổ. Nhưng đối với Lâm, mỗi khi nhìn thấy sắc đỏ rực rỡ của những bức tranh sơn mài trong các phòng triển lãm, anh vẫn không khỏi rùng mình nhớ lại nụ cười ma quái của người phụ nữ trong ngọn lửa đêm đông năm ấy.